Gwamnatin Tarayya ta bayyana a ranar Alhamis cewa harajin Value Added Tax (VAT) kan ayyukan banki ba sabon tsari ba ne, bayan rahotanni sun nuna cewa an fara kakaba sabon haraji kan tura kuɗi ta lantarki da sauran mu’amalolin banki.
Wannan bayani ya biyo bayan korafe-korafen da kwastomomin bankuna suka yi, inda suka yi zargin cewa an ƙara musu sabbin kuɗaɗe kan ayyukan yau da kullum a daidai lokacin da hauhawar farashi da tsadar rayuwa ke matsa wa iyalai.
A cikin wata sanarwa, Hukumar Tara Haraji ta Ƙasa (NRS) ta ce dokokin haraji da ke aiki tun tuni sun tanadi cewa bankuna su riƙa karɓa da miƙa VAT kan kuɗaɗen ayyuka da kwamitoci kamar kuɗin canja wuri (transfer fees), kuɗin USSD, kuɗin fitar katin ATM, da kuɗin kula da asusu.
Hukumar ta bayyana cewa bankuna na aiki ne a matsayin wakilan gwamnati wajen tara VAT a ƙarƙashin tsarin harajin VAT na Najeriya, tare da jaddada cewa ba a ƙirƙiro wani sabon haraji ba.
“Dokar Haraji ta Najeriya ba ta ƙaddamar da VAT kan kuɗaɗen ayyukan banki ba, haka kuma ba ta kakaba wani sabon nauyin haraji ga kwastomomi ba a wannan fanni,” in ji sanarwar da Dare Adekanmbi, Mai Ba Shugaban NRS Shawara kan Harkokin Yaɗa Labarai, ya sanya wa hannu a madadin Shugaban Hukumar, Zacch Adedeji.
NRS ta ƙara da cewa abin da aka fi maida hankali a kai yanzu shi ne ƙarfafa bin doka da aiwatar da ita yadda ya kamata. A ƙarƙashin wannan tsari, ana buƙatar bankuna, bankunan microfinance da masu gudanar da mu’amalolin kuɗi ta lantarki su tabbatar da karɓa da miƙa VAT yadda Dokar Haraji ta tanada.
A wannan yanayi ne wasu dandamalin biyan kuɗi, ciki har da kamfanin fintech Moniepoint, suka sanar da kwastomominsu cewa daga ranar Litinin, 19 ga Janairu, 2026, za a fara amfani da VAT da kashi 7.5 cikin 100 kan kuɗin ayyukan tura kuɗi ta wayar hannu, mu’amalolin USSD da fitar da kati.
Kamfanin ya jaddada cewa VAT ɗin na shafar kuɗin ayyuka ne kawai, ba kuɗin da ake turawa ba, yana mai cewa wannan wajibi ne na doka ba ƙarin farashi ba.
NRS ta kuma bayyana cewa abin da ya sauya shi ne bin doka da aiwatar da ita, ba dokar kanta ba, inda ta ce ana tunatar da cibiyoyin kuɗi nauyin da ke kansu na miƙa VAT da tuni aka karɓa daga kwastomomi.
A cewar hukumar, wannan sabon yunƙuri na ƙarfafa aiwatar da doka wani ɓangare ne na ƙoƙarin da ake yi na daidaita tsarin tara VAT a fannin kuɗi na zamani, ƙara gaskiya, da faɗaɗa hanyoyin samun kuɗaɗen shiga yayin da tattalin arzikin dijital na ƙasar ke ƙaruwa.
A wani saƙo dabam da ta aikawa kwastomomi, Moniepoint ta ce ayyukan da aka keɓe daga VAT sun haɗa da ribar da ake samu kan ajiya da asusun tanadi, da kuma muhimman kayayyaki, ilimi da ayyukan lafiya. Ta ƙara da cewa za a rarrabe VAT a sarari a cikin bayanan mu’amalolin kwastomomi.
“Ayyukan da BA sa jan VAT sun haɗa da ribar rance da bashi, da ribar ajiya da tanadi. A lura: wannan ba ƙarin farashi ba ne daga Moniepoint. Wajibi ne a kanmu mu karɓa mu kuma miƙa VAT ga Hukumar Tara Haraji ta Najeriya,” in ji kamfanin a cikin wani saƙon imel.
Kamfanin ya ƙara da cewa, “NRS ta sanar da ranar 19 ga Janairu a matsayin wa’adin da dukkan cibiyoyin kuɗi — bankunan kasuwanci, bankunan microfinance da masu tura kuɗi ta lantarki — za su fara karɓa da miƙa VAT.”
