Hukumar Sadarwa ta Nijeriya (NCC) ta gabatar da wata shawarar gyara ƙa’ida da za ta tilasta wa kamfanonin sadarwa su ba masu amfani da layi sanarwar aƙalla kwanaki 14 kafin a kashe katin SIM saboda rashin amfani ko dakatar da layin biyan kuɗi na wata-wata (post-paid churn).
Wannan mataki na daga cikin ƙoƙarin hukumar na ƙarfafa kare haƙƙin masu amfani da layi da kuma inganta tsarin kula da bayanan shaidar masu layukan waya a fannin sadarwa.
An bayyana shawarwarin ne a cikin takardar tuntuba mai taken Stakeholders Consultation Process for the Telecoms Identity Risks Management Platform, wadda aka wallafa a watan Fabrairun 2026.
Takardar ta ƙunshi muhimman sauye-sauye ga dokokin Kasuwancin Ingancin Sabis (QoS Business Rules), musamman kan yadda da lokacin da kamfanoni za su iya katse layukan waya.
Dangane da layukan biyan kuɗi na wata-wata (post-paid), NCC ta ce: “Kafin a dakatar da layin post-paid, dole ne kamfani ya aika da sanarwa ga mai layin ta wani layi dabam ko ta imel, yana sanar da shi shirin dakatar da layinsa.” Ta ƙara da cewa, “Dole ne a aika da wannan sanarwa aƙalla kwanaki 14 kafin ranar ƙarshe da za a dakatar da lambar.”
Hukumar ta ce wannan tsari zai shafi masu layukan kati (prepaid) ma, domin tabbatar da daidaito. Ta bayyana cewa, “Kafin a dakatar da layin prepaid, dole ne kamfani ya aika da sanarwa ta wani layi dabam ko ta imel, yana sanar da mai layin shirin dakatar da lambar,” tare da jaddada wa’adin kwanaki 14 kafin a kashe layin gaba ɗaya.
A halin yanzu, sashe na 2.3.1 na dokokin QoS ya tanadi cewa za a iya kashe layi idan ba a yi wani amfani da ke kawo kuɗi (Revenue Generating Event) cikin watanni shida ba. Idan rashin amfani ya ci gaba har zuwa wasu watanni shida, mai layin na iya rasa lambar gaba ɗaya. Sabuwar shawarar na nufin ƙara wani matakin “gargadi” kafin a kai ga dakatarwa ta ƙarshe.
Baya ga sanar da masu amfani, NCC ta kuma gabatar da tsauraran sharuddan bayar da rahoto. Ta ce dole ne kamfanonin sadarwa su aika da bayanan duk lambobin da aka dakatar zuwa Tsarin Kula da Haɗarin Shaidar Sadarwa (TIRMS) cikin kwanaki bakwai bayan kammala dakatarwar, domin bai wa mai sa ido damar samun bayanai kai tsaye kan lambobin da aka sake amfani da su ko aka toshe.
Gabatar da waɗannan dokoki na da alaƙa da ƙaddamar da TIRMS, wani tsari mai tsaro da goyon bayan hukuma da aka kirkira domin dakile damfara.
NCC ta ce dandalin zai “samar da tsari guda da dukkan fannoni za su bi wajen tabbatar da inganci da amfani da lambobin MSISDN da aka yi wa rajista” a cibiyar sadarwar Nijeriya, tare da magance damfara da ke da alaƙa da lambobin da aka sake amfani da su, aka sauya (swapped), ko aka toshe.
A yanzu haka an buɗe tsarin karɓar ra’ayoyin jama’a bisa tanadin sashe na 58 na Dokar Sadarwa ta Nijeriya ta 2003. Hukumar ta gayyaci masu ruwa da tsaki da su gabatar da ra’ayoyinsu kan waɗannan sauye-sauye kafin ko a ranar 20 ga Maris, 2026, a matsayin mataki na ƙarshe kafin kammala sabuwar ƙa’idar.
